Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου 2020 10:14

Go On - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΥΓΕΙΑ: Θρομβώσεις, φλεγμονή και Covid-19 - Μιλούν οι πρωτοπόροι Έλληνες καθηγητές Κ. Δημόπουλος & Σμ. Αντωνοπούλου

Θρομβώσεις και Covid-19 -που όπως φαίνεται είναι άμεσα συνδεδεμένα- αποτέλεσαν το αντικείμενο που απασχόλησε δύο Έλληνες καθηγητές για να κάνουν μια πολύ σημαντική επιστημονική έρευνα.

Μια ερευνητική ομάδα με κύριο μέλημά της να προσφέρει και να βοηθήσει στο φαινόμενο της πανδημίας και ειδικότερα σε ασθενείς που νοσούν με Covid-19. Μια ομάδα που δεν σταματά και συνεχίζει το σημαντικό της έργο.

Στο “Go On” μίλησαν ο Κωνσταντίνος Δημόπουλος ομότιμος καθηγητής Βιοχημείας και Χημείας τροφίμων του ΕΚΠΑ και η Σμαραγδή Αντωνοπούλου καθηγήτρια Βιοχημείας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, παρουσιάζοντας το σημαντικό τους αυτό έργο.

 

Η Covid-19 αποτελεί πρόκληση για κάθε επιστήμονα, ποια είναι η εμπλοκή που έχετε εσείς και οι συνεργάτες σας;

Όλα ξεκίνησαν από την ανακάλυψη της δομής του ισχυρότερου λιποειδικού παράγοντα της θρόμβωσης και της φλεγμονής, του Παράγοντα Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων (Platelet-Activating Factor, PAF), το 1979 από τον Κωνσταντίνο Α. Δημόπουλο, στο University of Texas at San Antonio.

Γυρίζοντας στην Ελλάδα συνέχισε την έρευνα στο θέμα αυτό και γενικά στο επιστημονικό πεδίο της φλεγμονής. Η ερευνητική αυτή ομάδα παρουσίασε πλούσιο ερευνητικό έργο με αναγνώριση στην Ελλάδα και διεθνώς. 

Η ασθένεια Covid-19 (που προκαλείται από τον Κορωνοϊό SARS-CoV-2) προκαλεί μια γενικευμένη έντονη φλεγμονώδη και θρομβωτική κατάσταση που επιδρά όχι μόνο στα πνευμόνια αλλά σε όλα σχεδόν τα όργανα του ανθρώπου.

Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας, η καθηγήτρια Βιοχημείας του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας - Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Σ. Αντωνοπούλου και ο καθηγητής Βιοχημείας και Χημείας Τροφίμων του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ Κ. Α. Δημόπουλος, παρατήρησαν ότι τα συμπτώματα της ασθένειας αυτής συμπίπτουν με τις γνωστές βιολογικές δράσεις του PAF και γι’ αυτό θεώρησαν ότι στην ασθένεια Covid-19 θα πρέπει να εμπλέκεται ο PAF και μάλιστα με σημαντικό ρόλο.

Έτσι, σε πρώτη φάση προέκυψε μια δημοσίευση με μορφή ενός γενικού - συνολικού άρθρου με μορφή pre-print, δηλαδή κατάθεση σε “αποθετήριο” για κατοχύρωση της πρωτοτυπίας της σκέψης (C.A.Demopoulos, doi: 10.20944/ preprints202006.0253.v1) με τίτλο “Is Platelet-Activating Factor (PAF) a missing link for elucidating the mechanism of action of the coronavirus SARS-CoV-2 and explaining the side effects-complications of Covid-19 disease?”,

“Είναι ο Παράγοντας Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων (PAF) ο σύνδεσμος που λείπει για την διαλεύκανση του μηχανισμού δράσης του Κορωνοϊού SARS-CoV-2 και που εξηγεί τις επιπλοκές της ασθένειας Covid-19; “. Στο άρθρο αυτό προτείνονται νέοι πιθανοί μηχανισμοί εισόδου του κορωνοϊού SARS-CoV-2 και δίνονται πιθανές εξηγήσεις (ο μηχανισμός) για τις εκδηλώσεις/ συμπτώματα/διαταραχές /βλάβες/επιπλοκές από την ασθένεια Covid-19. Οι πρώτες αντιδράσεις της ελληνικής και διεθνούς επιστημονικής κοινότητας στο άρθρο αυτό ήταν θετική και είχαμε την τύχη να επικοινωνήσουμε με τον γνωστό μας από παλιά καθηγητή του Πανεπιστημίου της Βοστόνης Θεοχάρη Θεοχαρίδη, όπου είχε και αυτός την ίδια άποψη για το θέμα της εμπλοκής του PAF.

Ο καθηγητής Θ. Θεοχαρίδης έχει δουλέψει ερευνητικά με τον PAF και έχει πλούσιο και διεθνώς αναγνωρισμένο έργο. Στη συνέχεια, ενώσαμε τις “δυνάμεις” μας και ακολούθησαν δημοσιεύσεις με συν-συγγραφείς τα τρία αυτά άτομα, οι οποίες αφορούσαν τις διάφορες επιμέρους θεματικές ενότητες του γενικού - συνολικού άρθρου. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει δεκτά προς δημοσίευση σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, τα δύο ακόλουθα άρθρα μας:

• Ένα άρθρο μας με την θεματική ενότητα Κορωνοϊός 2019, Μικροθρομβώσεις και Παράγοντας Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων, στο περιοδικό Clinical Therapeutics, με τίτλο “Coronavirus 2019, Microthromboses, and Platelet Activating Factor”. Επισημαίνεται ότι το περιοδικό το χαρακτήρισε σαν “ενδιαφέρουσα για έλεγχο υπόθεση (An interesting, testable hypothesis)”.

Coronavirus 2019, Microthromboses, and Platelet Activating Factor. Theoharides TC, Antonopoulou S, Demopoulos CA Clinical Therapeutics, in press, 2020 DOI: 10.1016/j.clinthera.2020.08.006 PMID: 32883529 PMCID: PMC7430296 Στο άρθρο μας αυτό περιγράφεται, για πρώτη φορά διεθνώς, ο μηχανισμός (ο τρόπος) που προτείνουμε για το πώς επιδρά βλαπτικά ο κορωνοϊός στα πνευμόνια. Συγχρόνως γίνεται μνεία και για το ρόλο των αναστολέων του PAF.

• Ένα δεύτερο άρθρο μας σαν “μικρό άρθρο ανασκόπησης (mini review)”, με την θεματική ενότητα ασθένεια CoVid-19, Μικροθρομβώσεις, Φλεγμονή και Παράγοντας Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων, με τίτλο “Covid-19, microthromboses, inflammation and Platelet Activating Factor (PAF)” στο επιστημονικό Βιοχημικό περιοδικό BioFactors, COVID-19, microthromboses, inflammation and Platelet Activating Factor (PAF) Demopoulos CA, Antonopoulou S, Theoharides TC, BioFactors 2020 in press. Στο δεύτερο αυτό άρθρο μας παρουσιάζουμε σημαντικές ενδείξεις ότι ο PAF μπορεί να εμπλέκεται στην είσοδο του ιού στον οργανισμό και να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ενορχήστρωση της ενδοαγγειακής πήξης και της πνευμονικής φλεγμονής στην ασθένεια Covid-19.

Πιστεύουμε ότι το άρθρο αυτό μπορεί να έχει άμεση και διαρκή συνεισφορά στην κατανόηση του μηχανισμού αλλά και στην προώθηση πιθανής θεραπείας της ασθένειας Covid-19, με άμεσες κλινικές επιπτώσεις.

Επίσης γίνεται και εξειδίκευση του ρόλου των αναστολέων του PAF φυσικής προέλευσης.

Ποιος είναι ο άμεσος και ποιος ο απώτερος στόχος της έρευνάς σας;

Μετά την ολοκλήρωση της προσπάθειά μας για μια νέα προσέγγιση της ασθένειας Covid-19 και τη δημοσίευση της θεωρητικής επεξεργασίας του θέματος με μια πρόταση επιστημονικά ολοκληρωμένη και βιβλιογραφικά τεκμηριωμένη, το επόμενο βήμα είναι η πειραματική επιβεβαίωση ή μη, όλων αυτών.

Ελπίζουμε να ευοδωθεί διεθνές πρόγραμμα, στο οποίο συμμετέχει η ομάδα μας, και να ενισχυθούν οι θεωρητικές μας σκέψεις από τα αποτελέσματα των μετρήσεών μας σε ασθενείς με Covid-19. Το εν λόγω πρόγραμμα θα διεξαχθεί στην Ελλάδα, για να εφαρμόσουμε την παγκοσμίως πρωτότυπη τεχνογνωσία που έχουμε αναπτύξει για τον PAF.

Ποια είναι η προσωπική σας άποψη σχετικά με την Covid-19;

Πρόκειται για μια πανδημία που, όπως αρμόζει να γίνεται σε κάθε ανάλογη περίπτωση, πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τόσο από την Πολιτεία όσο και από τους πολίτες. Πάντα, βέβαια, ακολουθώντας αυστηρά και ευλαβικά τις οδηγίες της επιστημονικής κοινότητας.

Η ερευνητική ομάδα των καθηγητών Σ. Αντωνοπούλου και Κ.Α. Δημόπουλου έχει μελετήσει για δεκαετίες και έχει δημοσιεύσεις σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά την εμπλοκή και τον ρόλο του PAF στα καρδιαγγειακά νοσήματα. Έχει μάλιστα εξηγήσει την καρδιοπροστατευτική δράση της μεσογειακής δίαιτας μέσα από την ύπαρξη αναστολέων του PAF στα μεσογειακά τρόφιμα και γεύματα.

Upon completion of the publication of the various sub-topics of my general - holistic (pre-print, for originality) article (doi: 10.20944 / preprints202006.0253.v1) entitled “Is Platelet-Activating Factor (PAF) a missing link for elucidating the mechanism of action of the coronavirus SARSCoV-2 and explaining the side effects-complications of Covid-19 disease? “, the following articles have been accepted for publication:

• An article with the topic “Coronavirus 2019, Microthromboses and Platelet Activating Factor (PAF)” in the journal Clinical Therapeutics, [Coronavirus 2019, Microthromboses, and Platelet Activating Factor.

Theoharides TC, Antonopoulou S, Demopoulos CA Clinical Therapeutics, in press, 2020 https://doi.org/10.1016/j.clinthera.2020.08.006.]

This article describes, for the first time internationally, the mechanism that we propose for how the coronavirus has a harmful effect on the lungs. At the same time, the role of PAF inhibitors is mentioned.

• A second, article as a minireview, entitled “Covid-19, microthromboses, inflammation and Platelet Activating Factor (PAF)” in the scientific biochemical journal BioFactors, [COVID-19, microthromboses, inflammation and Platelet Activating Factor (PAF)
Demopoulos CA, Antonopoulou S, Theoharides TC, BioFactors 2020, in press.]

It covers the other sub-topics of my general- holistic (pre-print) article. In this second article we present important evidence that PAF has been implicated in the entry of Coronavirus and may play a central role in the orchestration of intravascular coagulation and pulmonary inflammation in Covid-19 and SARS. The role of PAF inhibitors of natural origin is also specialized.

After completing our effort for a new approach to Covid-19 and to publish the theoretical elaboration of the topic with a scientifically complete and bibliographically substantiated proposal, the next step is the experimental confirmation or not of all of them.

We hope that our theoretical thoughts will be confirmed from the results of our measurements in patients with Covid-19 in an international program in which our team participates upon invitation. This program is underway in Greece, in order to apply the world-class know-how we have developed for PAF.

Διαβάστε περισσότερα ρεπορτάζ στο αφιέρωμα Υγεία στο

6ο τεύχος Go On

 

Εγγραφείτε στο Newsletter μας για να μαθαίνετε τα νέα μας

Invalid Input

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

08/2020

Περισσότερο διαβασμένα