Η αίγλη του αρχαϊκού τεμένους στο Δεσποτικό ζωντανεύει ξανά, καθώς ολοκληρώθηκε την περασμένη χρονιά η συστηματική έρευνα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
Σύνταξη: eforigi
Υπό τη διεύθυνση των αρχαιολόγων Γιάννου Κουράγιου, Ίλιας Νταϊφά και Αλεξάνδρας Αλεξανδρίδου, και με τη συμβολή μιας έμπειρης ομάδας από μαρμαροτεχνίτες και συντηρητές, οι εργασίες -που δημοσιεύει το Υπουργείο Πολιτισμού- φέρνουν στο φως νέα δεδομένα για τον σημαντικό αυτό λατρευτικό χώρο.
Ανασκαφική έρευνα και αναστηλωτικές εργασίες στο Δεσποτικό- Τσιμηντήρι
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων ολοκλήρωσε το 2025 τη συστηματική ανασκαφική έρευνα στο Δεσποτικό και το Τσιμηντήρι, υπό τη διεύθυνση του Γ. Κουράγιου, της Ί. Νταϊφά και της Α. Αλεξανδρίδου. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε μελέτη του υλικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πάρου. Οι έρευνες, όπως περιγράφει η δημοσίευση του ΥΠΠΟ, δεν περιορίστηκαν μόνο στο πεδίο, αλλά επεκτάθηκαν στις αποθήκες του Μουσείου, όπου η λεπτομερής εξέταση των ευρημάτων συμπληρώνει το παζλ της ιστορίας των Κυκλάδων.
Στο Δεσποτικό, οι εργασίες επικεντρώθηκαν σε ένα τετράπλευρο οικοδόμημα με τουλάχιστον οκτώ χώρους που γνώρισε περισσότερες από δύο αρχιτεκτονικές φάσεις -η πρώτη μέσα στον 6ο αι. π.Χ. Στην Κατασκευή Ω, όπως ονομάζεται από τους αρχαιολόγους, όπου παλαιότερα είχαν εντοπιστεί τμήματα από αρχαϊκούς Κούρους και ένας εντυπωσιακός κορμός αγάλματος του 5ου αι. π.Χ., η έρευνα συνεχίστηκε με επιμονή.
Στον πυρήνα της εγκατάστασης εντοπίστηκε ακέραιο μαγειρικό σκεύος, πιθανότατα θεμελιακό «εγκαίνιο», ενώ στο Νότιο Συγκρότημα αποκαλύφθηκαν νέα δωμάτια μεταγενέστερης περιόδου. Αυτό το σκεύος, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου, τοποθετημένο στα θεμέλια ενός δωματίου, αποτελεί μια συγκινητική μαρτυρία των αρχαίων εθίμων που συνόδευαν την ανέγερση ενός κτηρίου.
Στο Τσιμηντήρι διερευνήθηκε το βόρειο τμήμα των Κτιρίων με κωδική ονομασία Βτ και Ετ, τα οποία μαζί με ένα τρίτο (το Γτ) συνθέτουν ενιαίο συγκρότημα 900 τ.μ., με λίθινες κτιστές κατασκευές και θρανία. Πρόκειται, σύμφωνα με την έρευνα των αρμόδιων αρχαιολόγων, για έναν εκτεταμένο χώρο με δέκα διαφορετικά δωμάτια και έναν μεγάλο υπαίθριο χώρο στη νότια πλευρά.
Αν και η διάβρωση από τη θάλασσα και ο χρόνος έχουν περιορίσει τα ευρήματα σε θραύσματα αγγείων και υφαντικά βάρη, οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η δομή του συγκροτήματος με τους αποθηκευτικούς χώρους μαρτυρά την έντονη δραστηριότητα που αναπτυσσόταν στη νησίδα.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι πέρυσι στις αρχές του καλοκαιριού υλοποιήθηκε και η τελική φάση της αναστήλωσης του αρχαϊκού Κτιρίου Δ, του τεμένους που πλέον δεσπόζει μαζί με τον ναό και το εστιατόριο, αναδεικνύοντας την αίγλη του αρχαϊκού τεμένους και συμβάλλοντας στη δημιουργία οργανωμένου, επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου.
Η αποκατάσταση του κτηρίου, που ξεκίνησε το 2022 βάσει της μελέτης του Γ. Ορεστίδη, ολοκληρώνει την εικόνα του ιερού χώρου, παραδίδοντας στους επισκέπτες έναν χώρο που συνδυάζει την επιστημονική ακρίβεια με την ιστορική μεγαλοπρέπεια.
