Αυτό ανακοίνωσαν χθες, Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, σε συνέντευξη Τύπου.

Οι συνολικοί εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι που θα διατεθούν στον πρωτογενή τομέα για το 2025 ανέρχονται στα 3,7 δισ. ευρώ. Επίσης, παρουσιάστηκε το νέο πλαίσιο πληρωμών και ελέγχων, το οποίο, βάσει του εγκεκριμένου Σχεδίου Δράσης της ΕΕ, αποσκοπεί στη διασφάλιση της αξιοπιστίας, της διαφάνειας και της κοινωνικής δικαιοσύνης στην κατανομή των ενισχύσεων, με αυξημένη στήριξη προς τους «έντιμους» παραγωγούς.

Όπως επισημάνθηκε:

• Το 2025 οι συνολικές πληρωμές προς τους αγρότες θα ανέλθουν στα 3,7 δισ. ευρώ.
• Οι πληρωμές που θα γίνουν έως το τέλος του έτους φθάνουν στο 1,2 δισ. ευρώ
• Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο χρονοδιάγραμμα των άμεσων πληρωμών. Από σήμερα, Παρασκευή 28 Νοεμβρίου, ξεκινά η καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, ύψους 363 εκατ. ευρώ προς 471.833 δικαιούχους ενώ, όπως ξεκαθαρίστηκε, το νέο σύστημα διασφαλίζει αξιοπιστία, διαφάνεια και κοινωνική δικαιοσύνη στην κατανομή των ενισχύσεων, χωρίς απώλεια ευρωπαϊκών πόρων για τη χώρα. 

Ο κ. Χατζηδάκης παρουσίασε αναλυτικά το ύψος και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών για το 2025, σημειώνοντας τα εξής:

• Οι πληρωμές προς τους αγρότες από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και από το υπουργείο Οικονομικών το 2025 θα φθάσουν συνολικά στα 3,7 δισεκ. ευρώ. Ειδικά από τον ΟΠΕΚΕΠΕ φέτος θα καταβληθούν 3,3 δις. ευρώ έναντι 2,7 δις. το 2024, δηλαδή 600 εκατ. περισσότερα.
• Μέχρι προχθές (26/11) είχαν καταβληθεί 1,9 δις. ευρώ. Τις επόμενες ημέρες θα καταβληθούν 538 εκατ. που περιλαμβάνουν την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης (363 εκατ.), πληρωμές από το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης (119 εκατ.) και αποζημιώσεις για την ευλογιά και την πανώλη (56 εκατ.). Έως το τέλος του έτους θα καταβληθούν άλλα 1,2 δις. ευρώ. Οι πληρωμές για τη βασική ενίσχυση, θα ξεκινήσουν αύριο, θα ακολουθήσουν αμέσως οι πληρωμές του ΠΑΑ (119 εκατ.) ενώ οι υπόλοιπες πληρωμές θα συνεχιστούν μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.
• Το κονδύλι της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης φέτος αντιστοιχεί στο 75 % του περυσινού, (363 εκατ. φέτος, 476 εκατ. πέρυσι). Ωστόσο το ποσό που θα καταβληθεί τελικά θα είναι το ίδιο με πέρυσι αλλά με διαφορετική κατανομή. Τα 110 εκατ. που είναι η διαφορά των δύο ποσών θα πάει σε ένα ξεχωριστό κουμπαρά και θα κατανεμηθεί στους αγρότες εκείνους οι οποίοι έχουν κάνει ειλικρινείς δηλώσεις. Εδώ υπάρχει ένα πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης, καθώς - ήδη από φέτος  - οι έντιμοι στις δηλώσεις τους αγρότες θα πάρουν τελικά υψηλότερη επιδότηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια ενώ η χώρα δεν πρόκειται να χάσει ούτε ένα ευρώ.

Σε σχέση με τρεις ειδικές περιπτώσεις που ανέκυψαν από τις φετινές δηλώσεις αγροτών και κτηνοτρόφων, επισημαίνεται ότι:

Α. Όπου οι διαθέσιµοι βοσκότοποι δεν καλύπτουν το ζωικό κεφάλαιο των κτηνοτρόφων: Μετά την πληρωµή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης, ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα προχωρήσει, χωρίς καθυστέρηση, σε συµπληρωµατική κατανοµή για 13.421 κτηνοτρόφους που θίγονται. Η κατανοµή θα γίνει βάσει των τιµολογίων του γάλακτος και του κρέατος που πούλησαν καθώς και των ζωοτροφών που αγόρασαν, έτσι ώστε οι πραγµατικοί παραγωγοί στις Περιφερειακές Ενότητες που θίγονται να έχουν ισότιµη µεταχείριση µε τους υπόλοιπους συναδέλφους τους. Θα λαμβάνεται υπόψη το ευμενέστερο για τους κτηνοτρόφους από τα τρία παραπάνω κριτήρια.

Β. Για 120.000 περίπου αγροτεμάχια που δεν διαθέτουν ΑΤΑΚ (κυρίως στις Περιφερειακές Ενότητες Σερρών, Δράμας και Θεσσαλονίκης) λαμβάνεται υπόψη το ΚΑΕΚ. Από αυτά 15.116 έχουν παραπεμφθεί για έλεγχο. Οι γεωργοί θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης µέσω ενστάσεων και όσα αγροτεµάχια κριθούν επιλέξιµα θα πληρωθούν στη συνέχεια.

Γ. Για τα κοφτολίβαδα που παραπέμπονται για έλεγχο λόγω αναντιστοιχιών µε τις δορυφορικές φωτογραφίες θα υπάρχει επίσης δυνατότητα διόρθωσης μέσω ενστάσεων και θα πληρωθούν όσα κριθούν επιλέξιµα. 

Σχετικά με την ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ο κ. Χατζηδάκης διευκρίνισε ότι όσοι έχουν ελεγχθεί από την Οικονομική Αστυνομία, έχουν βρεθεί στοιχεία εις βάρος τους και έχουν παγώσει τα περιουσιακά τους στοιχεία, δεν θα λάβουν επιδότηση. Ο κ. Πιτσιλής (Διοικητής ΑΑΔΕ) πρόσθεσε ότι, όπου υπάρχει εν εξελίξει ποινική διαδικασία για παρανόμως καταβληθέντα ποσά, πρέπει να ολοκληρωθεί αυτή, ωστόσο η βούληση είναι να ανακτηθούν στο ακέραιο.

Σε ό,τι αφορά την κατάσχεση επιδοτήσεων, ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι δεν αλλάζει κάτι στο υφιστάμενο πλαίσιο πριν τα χρήματα μπουν στον λογαριασμό των δικαιούχων. Για τις περιπτώσεις αγροτεμαχίων σε δικαστική διαμάχη (π.χ. με το Δημόσιο), ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι κάθε περίπτωση θα εξετάζεται μέσω της διαδικασίας ενστάσεων που θα θεσπιστεί από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και την ΑΑΔΕ, ενώ ο κ. Τσιάρας διευκρίνισε πως η εξέταση αφορά κυρίως τη λεγόμενη «γκρίζα περίοδο» όπου δεν έχει ακόμη εκδοθεί δικαστική απόφαση.

Αναφορικά με τον τρόπο επιβράβευσης των έντιμων αγροτών με τα χρήματα που θα περισσέψουν από τους ελέγχους, ο κ. Τσιάρας δήλωσε ότι αυτό θα γίνει κυρίως μέσω των συνδεδεμένων ενισχύσεων και των οικολογικών σχημάτων, διαδικασία αποδεκτή από την ΕΕ. Τέλος, για την ειδική ασφαλιστική εισφορά, ο κ. Λυκουρέντζος (Πρόεδρος ΕΛΓΑ) ανέφερε ότι τα αναμενόμενα έσοδα από την είσπραξη της εισφοράς μέσω της βασικής ενίσχυσης βρίσκονται στην περιοχή των 80-85 εκατ. ευρώ, στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, ενώ για τα προβλήματα στο αγροτικό πετρέλαιο και το MyData, ο κ. Πιτσιλής ενημέρωσε ότι υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση σήμερα, Παρασκευή 28/11, με τους εκπροσώπους των πρατηριούχων για να κατανοηθεί γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις δεν εμφανίζεται σωστά η πώληση πετρελαίου.

Ανάλυση του νέου ψηφιακού συστήματος ελέγχων αγροτικών ενισχύσεων

Το νέο σύστημα ελέγχου και διαχείρισης των αγροτικών επιδοτήσεων, που προκύπτει από τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, στοχεύει στη θωράκιση των πόρων και την εξασφάλιση ότι κάθε ευρώ καταβάλλεται αποκλειστικά στους δικαιούχους παραγωγούς. Η φιλοσοφία του βασίζεται στη συνδυασμένη αξιοποίηση τεχνολογίας, δεδομένων και διευρυμένων διασταυρώσεων.

1. Ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης & Τεχνητή Νοημοσύνη (AI)

Ο κεντρικός πυλώνας του συστήματος είναι η δημιουργία ενός νέου ψηφιακού γεωχωρικού χάρτη της χώρας.

• Δορυφορικά δεδομένα: Βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής ανάλυσης που επιτρέπουν τη σαφή διάκριση και τον διαχωρισμό των επιλέξιμων από τις μη επιλέξιμες εκτάσεις για ενισχύσεις.
• Συστηματική ανανέωση: Η ανανέωση των δεδομένων θα είναι συστηματική, εξαλείφοντας έτσι ασάφειες και «σκιές» (όπως το «πανωγράψιμο») που υπήρχαν στο παρελθόν.
• Ρόλος AI: Η χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης θα ενισχύσει την ακρίβεια των διασταυρώσεων και την αυτόματη ανίχνευση αποκλίσεων.

2. Ηλεκτρονική σήμανση ζωικού κεφαλαίου (Digital Tagging)

Για την κτηνοτροφία, θεσπίζεται ένας νέος τρόπος καταγραφής:

• Ηλεκτρονικός βόλος: Κάθε αιγοπρόβατο θα σημαίνεται με ηλεκτρονικό βόλο (digital tagging).
• Νέα βάση δεδομένων: Τα στοιχεία του ζωικού κεφαλαίου θα τηρούνται σε μία νέα βάση, η οποία θα συνδέεται απευθείας με το ΟΣΔΕ και τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ. Αυτό διασφαλίζει την πλήρη επαλήθευση του δηλωθέντος ζωικού κεφαλαίου.

3. Διαλειτουργικότητα και έλεγχοι 360°

Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι η σύζευξη των φορολογικών δεδομένων με τα δεδομένα των επιδοτήσεων:

• Διασταύρωση δεδομένων: Θα αξιοποιούνται στοιχεία από τα φορολογικά συστήματα της ΑΑΔΕ, όπως το έντυπο Ε3 (για επιχειρηματική δραστηριότητα), το MyData, καθώς και οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος για τους ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν αγροτεμάχια.
• Ανάλυση κινδύνου: Εφαρμόζονται εργαλεία ανάλυσης κινδύνου και γίνονται διοικητικές/γεωχωρικές διασταυρώσεις, ενώ προβλέπονται επιτόπιοι έλεγχοι από μικτά κλιμάκια.
• Ολιστικός έλεγχος: Η συνεργασία ΟΠΕΚΕΠΕ/ΑΑΔΕ επιτρέπει ένα σύστημα ελέγχων 360°, καλύπτοντας τόσο τη φορολογική άποψη όσο και την πλήρωση των προϋποθέσεων για τις ενισχύσεις.

4. Πλήρης καταγραφή ιδιοκτησίας και χρήσης ακινήτων

Το σύστημα εισάγει ένα Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων με στόχο την εξάλειψη των προβλημάτων ιδιοκτησιακού καθεστώτος.

• Ενοποιημένη πληροφορία: Το μητρώο θα έχει ζωντανή διαλειτουργικότητα με το Κτηματολόγιο.
• Σύνδεση ΚΑΕΚ και ΑΤΑΚ: Για κάθε ακίνητο θα συνδέονται η γεωχωρική πληροφορία (ΚΑΕΚ) με τη φορολογική πληροφορία (ΑΤΑΚ) και, το κυριότερο, τη δήλωση της χρήσης του ακινήτου (π.χ., "το νοικιάζω στον τάδε αγρότη").

Η πλήρης ψηφιοποίηση και η διαθεσιμότητα αξιόπιστης πληροφορίας σε πραγματικό χρόνο αναμένεται να μειώσει δραστικά τη γραφειοκρατία και την ταλαιπωρία των συνεπών αγροτών στις επόμενες διαδικασίες αιτήσεων ενίσχυσης.